Phil Vardon is hoogleraar Energie-Geomechanica aan de TU Delft. Hij onderzoekt hoe bodems en geomaterialen invloed hebben op processen zoals temperatuur- en vloeistofstroming, en op spanningen en vervormingen in de ondergrond. Die kennis gebruikt hij voor praktische toepassingen, zoals het opwekken van geothermische energie.
Phil Vardon licht toe wat zijn team monitort op meer dan 2,3 kilometer diepte onder onze voeten, en hoe TU-onderzoekers en technisch vernuft de capaciteit van het project gaan uitbreiden in de volgende fase.
P.V: "Het project Geothermie Delft (GTD) is opgezet met twee fundamentele kerndoelen: aan de ene kant gaat het uiteraard om het leveren van schone, duurzame en betaalbare energie voor de verwarming van de TU Delft-campus en de stad Delft, en tegelijkertijd levert het project cruciale nieuwe kennis op voor de geothermische sector."
“Het systeem bestaat uit twee putten – een doublet – waarbij we de ene put gebruiken om warm water omhoog te pompen dat we gebruiken voor verwarming, en waarbij we via de tweede put het afgekoelde weer in de ondergrond terugvoeren. Het feit dat dit geothermische verwarmingssysteem zich op de campus van de TU Delft bevindt is cruciaal voor dit tweeledige doel; de campus en de omliggende gebieden hebben namelijk een grote energievraag voor verwarming en deze geothermische centrale maakt tegelijkertijd een grootschalig onderzoeksprogramma mogelijk. De put is in februari 2026 in werking gesteld en wordt systematisch gemonitord door een interdisciplinair team van de TU Delft.”
GTD produceert warmte sinds februari 2026 in , maar het onderzoeksprogramma is al langer geleden gestart. Wat hebben jullie tot nu toe ontdekt?
P.V.: "De eerste grote ontdekking was de enorme variatie in de gesteentemonsters. Miljoenen jaren geleden veranderde dit gebied rond Delft voortdurend van een rivierdelta in een ondiepe zee en vice versa. Dit heeft gezorgd voor een zeer complex, gelaagd reservoir dat een prachtige uitdaging vormt om te voorspellen."
Wat doen jullie in de zomer, wanneer de stad die warmte niet per sé nodig heeft?
P.V.: "Dat is een van de spannende onderdelen van ons systeem die we momenteel ontwikkelen. Als je te veel energie beschikbaar hebt, wil je dat opslaan — net als in een batterij. Voor ons geothermische systeem betekent dit: heel veel onbenut warm water.
Maar je kunt honderdduizenden kubieke meters water niet gemakkelijk aan het oppervlak opslaan. Als je daar een isolatietank voor zou moeten bouwen, zou dat astronomisch duur worden. Stel je eens een tank voor ter grootte van drie of vier van de hoogste faculteitsgebouwen, zoals het EWI-gebouw op de TU Delft-campus!
In plaats van een tank te bouwen, gebruiken we de ondergrond zelf voor hoge-temperatuur warmteopslag (HTO). Later dit jaar (2026) installeren we een opslagsysteem op ongeveer 180 meter diepte. In de zomer, wanneer de energievraag laag is maar ons geothermische doublet nog steeds warmte kan produceren, injecteren we het warme water in deze ondiepere watervoerende laag (aquifer). In de winter kunnen we het vervolgens weer omhoog pompen voor extra duurzame verwarming."
Is zo’n hoge-temperatuur warmteopslag (HTO) al eerder gerealiseerd?
P.V: "Historisch gezien zijn de meeste hoge-temperatuur ondergrondse opslagprojecten wereldwijd mislukt. Ze hebben vaak te kampen met chemische verstoppingen wanneer de watertemperatuur abrupt verandert, of de warmte vloeit simpelweg weg in de omliggende bodem als het project te kleinschalig is.
Onze HTO is uniek gepositioneerd om te slagen, omdat we de ondergrondse lagen en de chemie minutieus in kaart hebben gebracht, omdat we de grondwaterstroming begrijpen en, cruciaal, omdat we een ongekende hoeveelheid monitoringsapparatuur hebben geïnstalleerd op die ondiepere diepten. We kunnen de warmte in realtime zien bewegen en ons hierop aanpassen."
Is er nog iets anders dat dit project voor u bijzonder maakt?
P.V.: "In de academische wereld is het gebruikelijk dat onderzoekers vaak op zichzelf werken, waarbij een hoogleraar onderzoek doet met een klein groepje studenten, vanaf hun eigen eilandje. Maar voor dit aardwarmteproject hebben wij hier aan de TU Delft juist een groot interdisciplinair team van ongeveer 20 mensen samengesteld, dat bestaat uit geologen, geofysici, geochemici en computermodelleurs die allemaal met elkaar samenwerken en elkaar versterken.
Het is een geweldig effectieve en productieve samenwerking die mensen met totaal verschillende achtergronden samenbrengt met één urgent, collectief doel: het bereikbaar maken van schone en hernieuwbare energie voor de hele samenleving."
